Dagelijkse activiteiten
Gezondheids management
Inzichten & Analyse
Over Crono Care Coach
Help & Support
Over Crono Care Coach
De lepeltjestheorie is een krachtige metafoor om uit te leggen hoe het is om te leven met een chronische aandoening. Het werd in 2003 bedacht door Christine Miserandino, die lupus heeft, toen ze een vriendin probeerde uit te leggen waarom ze soms zo uitgeput was
Christine zat in een restaurant met een vriendin die vroeg: "Hoe voelt het om ziek te zijn?" Christine pakte alle lepeltjes van de tafels om haar heen en gaf ze aan haar vriendin. "Dit zijn je lepeltjes voor vandaag," zei ze. "Elke keer dat je iets doet, geef je me een lepeltje terug. Als je lepeltjes op zijn, ben je klaar voor de dag."
Iedereen wordt wakker met een bepaalde hoeveelheid energie (lepeltjes) per dag. Echter, bij gezonde mensen is het zo dat als je moe wordt, je kan uitrusten en dan kan je weer verder. Helaas is het voor mensen met een chronische aandoening anders. Je begint met een beperktere hoeveelheid energie (en dus een beperkter aantal lepeltjes). En even rusten is niet voldoende voor herstel. Als je door de energie heen bent, dan ben je uitgeput en ben je (langer) aan het herstellen. Daar gaat echt tijd overheen.
En bij een chronische aandoening varieert het aantal lepeltjes ook nog een keer, afhankelijk van heel veel verschillende oorzaken.
Een voorbeeld van de lepeltjes theorie in de praktijk en hoe je ermee om kan gaan door planning en timing (heel belangrijk bij chronische aandoeningen).
Weekendboodschappen moeten we allemaal doen doen. Stel dat je dat op de zaterdag deze boodschappen doet. Dan ben je zo 5-6 lepeltjes kwijt. Want je zit in een drukke winkel met veel mensen (wachten bij de koeling, keuzestress bij de pasta), zoeken naar een parkeerplaats (stress kost heel veel energie), tussen winkeltjes door navigeren, en lange rijen bij de kassa. Met andere woorden 5-6 lepeltjes energie ben je zo wel kwijt.
Maar.. als je nu op vrijdagochtend boodschappen doet, dan is het veel rustiger, makkelijker parkeren, minder wachten bij de kassa (misschien zelfs minder stress van anderen die boodschappen moeten doen). Dan kost het je maar 1 tot 2 lepeltjes energie.
Als je nu met een chronische aandoening maar tien lepeltjes hebt, dan ben je voor die ene activiteit op zaterdag meer dan de helft kwijt. En dan moet je nog aankleden, eten (en mogelijk douchen), ook lepeltjes energie. Dan heb je echt niets meer over voor de rest van de dag.
Het gaat niet alleen om fysieke inspanning. Bij chronische aandoeningen kost het verwerken van prikkels (geluid, licht, drukte) en het maken van keuzes ook veel energie. Daarom is een rustige supermarkt zoveel minder vermoeiend dan een drukke.
De lepeltjestheorie is geweldig om uit te leggen hoe het voelt, maar hoe pas je het praktisch toe? Hier komt Crono Care Coach om de hoek kijken.
We hebben de lepeltjes omgezet naar een praktisch puntensysteem:
Activiteiten van 1 a 2 punten:
Wat "zwaardere" activiteiten (2 a 3 punten):
Pittige activiteiten (4 punten en meer):
Om je energiebudget te leren kennen, is het handig om bij te houden hoeveel punten verschillende activiteiten kosten. Het activiteitenlogboek in Crono Care Coach helpt je hierbij door activiteiten vast te leggen met intensiteit en prikkels.
Leer je budget kennen
Timing is alles
Prikkels beperken
Stop voordat je lepeltjes op zijn (en het moeilijkst!)
De lepeltjes theorie helpt om uit te leggen:
De lepeltjestheorie werd bedacht door Christine Miserandino (2003). Voor persoonlijk advies over energie management neem altijd contact op met een zorgverlener gespecialiseerd in chronische aandoeningen.*
Deze website maakt gebruik van cookies. Zie onze privacy policy voor details.
